علما و مراجع و محققین و پژوهشگران علوم اسلامی
مجموعه روایاتی در مورد راهکارهای «کنترل گناه» و دوری از مفاسد فردی و اجتماعی است. در این اثر چهل روایت در مورد آثار گناه و یاد خدا و اطاعت او نقل شده که در زمینه پیشگیری از جرم و جنایت موثر است. در این روایات موضوعاتی مانند آثار یاد مرگ، اطاعت خداوند و خدامحوری، ناپایداری دنیا، احساس شخصیت، تقدم اندیشه بر عمل، تکامل عقل، آثار نماز و روزهداری، آثار ازدواج در دوران نوجوانی، جایگزینی حلال با حرام، انتخاب صحیح دوستان، پرهیز از غذای حرام، کنترل چشم و گناهان آن، دروغ نگفتن، ترک گناهان کوچک، محاسبه نفس و... بیان شده که از نظر گردآورنده مقدمه انجام گناهان را از بین میبرد.
مهر | دین و اندیشه | سه شنبه، 14 اسفند 1403 - 16:06
سالکی که با قدم معرفت به سوی خداوند میرود به غایت مقصود نمیرسد و در احدیت جمع مستهلک نمیشود و رب مطلق خود را مشاهده نمیکند، مگر آنکه گام به گام از خلق به سوی حق سیر کند.
خلاصه خبر
بعد امام رضا (ع) از پدر بزرگوارش نقل کرده است که فرمود که امام باقر فرموده در خواندن این دعا کوشش و دقت کنید و دوست داشته که بگوید اسم اعظم الهی در این دعا است؛ پس در خواندن آن با دقت بکوشید.
در ادامه قسمت دوم شرح دعای سحر حضرت امام خمینی به نقل از ترجمه فارسی این کتاب تقدیم نگاه مخاطبان میشود:
اللهم انّی اسئلک ببهائک کلّه...
و همچنین است سایر فقرات دعا.
بدان، سالکی که با قدم معرفت به سوی خداوند میرود به غایت مقصود نمیرسد و در احدیت جمع مستهلک نمیشود و رب مطلق خود را مشاهده نمیکند، مگر آنکه گام به گام و به تدریج در منازل و مراحل و مدارج و معارج [گوناگون] از خلق به سوی حق مقید سیر کند و اندک اندک قیود را برطرف کرده از عالمی به عالم دیگر و از منزلی به منزل بعد منتقل شود تا سرانجام به حق مطلق برسد؛ چنانکه خداوند برای روشن ساختن طریقه و مسیر شیخ الانبیا و المرسلین [حضرت ابراهیم]، علیه و علیهم الصلوة والسلام، در کتاب خود این گونه فرموده است: «فلمّا جنّ علیه اللیل رأی کوکبا قال هذا ربّی؛ پس چون شب نمودار شد، ستارهای درخشان دید و گفت: این پروردگار من است» … تا آنجا که فرمود: «وجّهت وجهی للذی فطر السموات والارض حنیفا وما أنا من المشرکین؛ من با ایمان خالص رو به سوی خدایی آوردم که آفریننده آسمانها و زمین است و من هرگز با عقیده جاهلانه مشرکان موافق نخواهم بود».
پس، از [تعلق به] هر گونه اسم و رسم و تعین و علامتی رهایی یافت و رحل اقامت بر درگاه رب مطلق افکند.
منظور از جمادی همان ظلومیّتی است که طبق بعض احتمالات، خداوند در آیه شریفه بدان اشاره فرموده است: «إنّه کان ظلوما جهولا؛ به درستی که انسان بسیار ستمگر و نادان است».
و این همان مقام هیمان است که بنابر بعضی احتمالات این کلام خداوند تعالی به آن اشاره میکند: «ن.
آن وقت، دعا از زبان حال سالک بر زبان قال و از باطن او بر گفتارش جاری میشود و میگوید: «اسئلک من بهائک بأبهاه» الی آخر.
وکلّ شرفک شریف؛ همه زیبایی تو زیباست و همه شرف تو شریف است»؛ زیرا در این مقام هیچ اشرفیتی در میان نیست و تمامی این صفات امواج دریای وجود پروردگار و انوار نور ذات او هستند و همه آنها با کل و کل با ذات متحدند.
آنچه گفتیم در زمانی است که نظر به تجلیات صفاتی و اسمائی باشد، ولی اگر تجلیات خلقی و مظاهر حسنای فعلی مد نظر باشد، دیگر عروج به مقام مشیت مطلق که همه تعینات فعلی در آن مستهلک است ممکن نخواهد بود، مگر بعد از بالا رفتن تدریجی در مراتب تعینات؛ یعنی سالک ابتدا باید از عالم طبیعت به عالم مثال و ملکوت عروج کند (در حالی که مراتب این عالم را درجه درجه طی میکند) و سپس، از عالم ملکوت با رعایت مراتب آن به عالم ارواح مقدس، و از عالم ارواح مقدس به مقام مشیت که همه موجودات خاص و تعینات فعلی در آن مستهلکاند بالا رود، و این است مقام تدلّی در آیه شریفه «دنی فتدلّی».
پس آنکه به ذات خود متدلّی است حیثیتی جز تدلّی و فرو آویختن ندارد، نه اینکه ذاتی باشد که تدلی بر آن عارض شود.
و این همان عروه الوثقی و ریسمان متصلکننده آسمان الوهیت و زمینهای مخلوقیت است که در دعای ندبه نیز آمده: «أین باب الله الذی منه یؤتی، أین وجه الله الذی یتوجه الیه الاولیاء، أین السبب المتصل بین الارض والسما؛ کجاست آن درب خدا که از آن به سوی خدا روند؟
کجاست آن آینه خدا که اولیا به آن توجه کنند؟
اسلام، آخرین دین از ادیان توحیدی و ابراهیمی است. پیامآور این دین حضرت محمد(ص) است که از طریق وحی از جانب خدا قرآن را برای بشریت آورده است. شروع دعوت به اسلام در سال ۶۱۰ میلادی در مکه، واقع در شبه جزیره عربستان بود. توسعه روزافزون اسلام پس از هجرت پیامبر اسلام به شهر مدینه آغاز شد. از نظر مسلمانان، حضرت محمد(ص) آخرین پیامبر الهی و اسلام آخرین دین است.
قرآن و سنت پیامبر اسلام(ص) و ائمه، اصلیترین منبع برای شناخت باورها و اعمال دینی اسلام هستند. به اعتقاد مسلمانان در قرآن هیچگونه باطل و اشتباهی راه ندارد و از زمان نزول تاکنون بدون تحریف باقی مانده است. سنت نیز شامل گفتار و رفتار پیامبر و ائمه(ع) است که بهصورت مکتوب نسلبهنسل منتقل شده است.
مهمترین ارکان اعتقادی اسلام توحید، نبوت پیامبر اسلام (ص) [یادداشت ۱] و معاد هستند. دستورات عملی اسلام به سه دسته عبادات، اخلاق و احکام مدنی و اجتماعی تقسیم میشوند. مهمترین اعمال عبادی در اسلام نماز، روزه، خمس، زکات، حج و جهاد هستند. بخش زیاد از منابع اسلامی به معرفی اخلاق پسندیده و ناپسند و راههای عملی رسیدن به کمالات اخلاقی اختصاص دارد. توصیه به رعایت حقوق دیگران و دستوراتی برای تنظیم روابط اجتماعی و خانوادگی از جمله تعالیم اخلاقی اسلام است. اسلام برای بسیاری از امور زندگی روزمره نیز دستوراتی دارد؛ اموری مثل ازدواج، طلاق، خرید و فروش، اجاره و قضاوت که احکامشان در کتب فقهی ذیل عنوان معاملات مورد بحث قرار میگیرد.
اصول دین باورهای پایه دین اسلام است که شرط مسلمان بودن را اعتقاد به آنها دانستهاند. اصول دین اسلام شامل سه اصل توحید، نبوت و معاد است. اصول دین در مقابل فروع دین است که شامل احکام عملی میشود. همه مذاهب اسلامی این سه اصل را قبول دارند؛ اما اصول دیگری هم دارند که آنها را از دیگر مذاهب جدا میکند.
اصول مذهب شیعه علاوه بر اصول سهگانه فوق، شامل امامت و عدل نیز میشود. معرفت به اصول دین از دیدگاه مسلمانان واجب است؛ اما عالمان مسلمان درباره اینکه در اصول دین، معرفت یقینی لازم است یا ظن هم کفایت میکند و همچنین در زمینه جایز بودن تقلید در اصول دین، اختلافنظر دارند. بیشتر آنها معتقدند که ایمان به اصول دین باید از روی یقین باشد. همچنین تقلید در اصول دین را جایز نمیدانند.
- مالکیّت فردی محترم است و تصرف در اموال دیگران جز از راه معاملات صحیح و براساس رضایت، حرام است. (مفاد آیه 29 سوره مبارکه نساء)
- ** مداخله درخصوص اموال کودک یتیم، بایستی صرفاً به مصلحت او و تبدیل به احسن باشد. (مفاد آیه 34 سوره مبارکه اسراء)
- ** انسان در تصرف اموال خود بطور کامل آزاد نیست. (مفاد آیه 180سوره مبارکه آل عمران)
- ** تصرف در اموال غیر به باطل، مستوجب عقاب است. تصرف فقط در مال خود جایز است. (مفاد آیه 34 سوره مبارکه توبه)
- ** مالکیّت بر چیزی، دلیل جواز بر هر نوع مصرف کردن آن نیست. (مفاد آیه 87 سوره مبارکه هود)
- ** بهره گیری و کامیابی (از زندگی و دنیا) صرفاً در چارچوب مقررات الهی جایز است. کامیابی های حیوان گونه مورد انتقاد است. (مفاد آیه 12 سوره مبارکه محمّد)
- ** توسعه رزق و روزی دست خداست؛ پس حق خویشاوندان تنگدست و در راه مانده را بدون اینکه بر آن ها منّت بگذارید، ادا کنید. (مفاد آیه 38 سوره مبارکه روم)
پیشگیری از جرائم در آموزه های قرآن
عملکرد هر انسان تابع نگرشی است که به جهان هستی و نظام حاکم بر آن دارد. بنابراین اگر خواسته باشیم رفتار کسی را اصلاح کرده و از هرگونه جرمی جلوگیری کنیم. مقدمتاً باید بینش او را نسبت به مسئله مورد نظر اصلاح نماییم. خداوند در قرآن کریم پیام هایی را به انسانها داده است که به اشکال مختلف باعث آگاهی انسان در موارد مختلف میشود از جمله آثار گناه. ازاین رو او را از عاقبت گناه و جرم آگاه فرموده و از این طریق خواسته است انسان را از ارتکاب اعمال زشت بر حذر داشته و به اصطلاح حقوقی پیشگیری از جرم نماید چرا که جرم و بزه پدیده ای اجتماعی ـ انسانی است که همه جوامع بشری به شکلی با آن رو به رو بوده اند. جوامع مختلف برای مقابله با این پدیده در کنار استفاده از ابزارهای کیفری (واکنشی) به استفاده از ابزارهای غیرکیفری (کنشی) نیز توجه نمودهاند. پیشگیری در لغت به معنای جلوگیری، دفع و جلوی مرض را گرفتن است و نیز اقدامات احتیاطی برای جلوگیری از اتفاقات بد و ناخواسته. در جرم شناسی مقصود از پیشگیری از جرم کلیه اقدامات و تدابیری است که هدف آن کاهش فرصتها و موقعیت
تسنیم | فرهنگی و هنری | یکشنبه، 12 اسفند 1403 - 10:53
وقتی از خاطر می گذرانیم که ماه رمضان بر تمرکزی ویژه بر قرآن و تعالیم الهی توصیه می کند، در می یابیم که رمضان زمانی مناسب برای بازنگری و بازبینیِ مسیر زندگی است.
خلاصه خبر
اگر بخواهیم از جنبهای دیگر به نعمتِ ماه رمضان نگاه کنیم، تأثیر معنوی است که خداوند به این ماه اختصاص داده و موجب تسهیل سلوک افراد میشود، به گونهای که انسانها بیشتر متوجه خدا میشوند، از گناهان و خطاها فاصلهی زیادی میگیرند و مراقبت بیشتری بر نفس خود دارند.
پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «شَهرُ رَمَضانَ شَهرُ اللّه عَزَّوَجَلَّ وَ هُوَ شَهرٌ یُضاعِفُ اللّه فیهِ الحَسَناتِ وَ یَمحو فیهِ السَّیِّئاتِ وَ هُوَ شَهرُ البَرَکَةِ»؛ یعنی ماه رمضان، ماه خداست و آن ماهی است که خداوند در آن حسنات را میافزاید و گناهان را پاک میکند و آن ماه برکت است.
این ویژگی ماه رمضان را به فرصتی بینظیر برای کسب ثواب و تقرب به خداوند تبدیل میکند.
همچنین اگر فردی با تصمیم و توبه به سوی خدا بازگردد، خداوند گناهان او را میبخشد و از بین میبرد.
روزهداران میتوانند با توبه و استغفار، از رحمت الهی بهرهمند شوند و خود را از بار گناهان رها کنند.
مهر | دین و اندیشه | جمعه، 10 اسفند 1403 - 14:46
رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی گفت: برپایی آئین بزرگداشت علمای گذشته و احیای آثار ایشان در واقع تلاشی است برای روشن کردن چراغ آینده حوزه و حوزیان است.
خلاصه خبر
به گزارش خبرنگار مهر، حجتالاسلام محمدحسین بهرامی، رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) شامگاه پنجشنبه نهم اسفندماه در همایش بینالمللی «مرجع مجاهد»، بزرگداشت چهلمین سالگرد ارتحال فقیه و مرجع مبارز، آیتالله سیدعبدالله شیرازی (ره) و آئین رونمایی از نرم افزار کتابخانه ای مجموعه آثار این فقیه وارسته در سالن همایشهای مجتمع آفتاب ولایت مشهد اظهارکرد: برپایی مراسم بزرگداشت بزرگانی همچون آیت الله سیدعبدالله شیرازی (ره) بیش از آنکه به مقصود مطالعه گذشته باشد، تلاشی است برای اینکه راه آینده طلاب و حوزههای علمیه ما را روشن کند.
استاد حوزه و دانشگاه افزود: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) سالها است که با تولید کتابخانههای دیجیتالی از آثار شخصیتها، علما و بزرگان علمی، تلاش دارد تا در جهت تعظیم و تکریم جایگاه علم و دانش، به سهم خود گامی برداشته باشد.
این همایش شامگاه پنجشنبه نهم اسفندماه با رونمایی از نرم افزار گرانسنگ آیت الله سیدعبدالله شیرازی (ره) به کار خود پایان داد.
در اندیشه دینی کمک به نیازمندان، درماندگان و گرفتاران عرصهای است که هر فردی اذن ورود به آن ندارد مگر آنکه خداوند توفیق آن را نصیب فرد کند. از این روست که امام حسین(ع) در یک روایت فرمود: «بدانید که نیازمندیهای مردم به شما از نعمتهای الهی بر شماست؛ پس، از این نعمتها خسته نشوید که هر آینه به سوی دیگران سوق یابد؛ اِعلَموا اَنَّ حَوائِجَ النّاسِ اِلَیکُم مِن نِعَمِ اللهِ عَلَیکُم، فَلا تَمَلُّوا النِّعَمَ فَتُحَوَّلَ اِلی غَیرِکُم» (مستدرک الوسائل، ج۱۲، ص۲۰۹) از این جهت وقتی خداوند توفیق یاریرسانی به نیازمندان را نصیب هر فردی میکند، باید شب و روز شکر کند که او را واسطه این کار قرار داده و برای خدمتگزاری به همنوعان پسندیده است.
در عین حال خداوند ثوابهای زیادی برای این عمل در نظر گرفته است. امام صادق(ع) در اهمیت و ثواب رفع گرفتاری مؤمنین فرمود: «هر مؤمنی که گرفتاری مؤمنی را بر طرف کند، خداوند هفتاد گرفتاری دنیا و آخرت را از وی دور میکند؛ اَیُّما مُؤمِنٍ نَفَّسَ عَن مُؤمِنٍ کُربَةً ، نَفَّسَ اللَّهُ عَنهُ سَبعینَ کُربَةً مِن کُرَبِ الدُّنیا و کُرَبِ یَومِ القیامَةِ» (مستدرک الوسائل ، ج ۱۲، ص۴۱۳)
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا محمد و علی اهل بیته
بحثی را میخواهم بگویم که قبل از آن باید از خداوند عذرخواهی کنم که ما را ببخشد و دوم از کسانی که از طرف من، به ایشان ترکش بی نظمی خورده است چون میخواهیم بحث امروز ما بحث نظم باشد و خود من در بسیاری از عهدهایم بد قولی کردم. زود آمدم، دیر آمدم و بی نظمیهایی در دقایقی از عمر من به خصوص در سخنرانیها بوده است. ولی اول فکر کردم این بحث را مطرح نکنم، چون خودم بی نظمی زیاد داشتهام. از این طرف هم گفتم حالا میگویم، بعد هم اعتراف میکنم همه کارهای من منظم نیست ولی دوست دارم منظم باشم.
قرآن هم میگوید آنهایی که دوست دارند آدم خوبی باشند، این هم یک مرحلهای است. «یُحِبُّونَ أَنْ یَتَطَهَّرُوا»(توبه/108) یعنی خوب نیستند، اما دوست دارند خوب باشند. بحث این است که من دوست دارم منظم باشم و اگر هم شما هستید خوشا به حالتان، اگر هم مثل من هستید، بیایید سعی کنیم اینچنین باشیم.
1- نظم در نظام تکوین و آفرینش
در بحث نظم اول نظم را دو شاخه کنیم. 1- نظم در آفرینش 2- نظم در دین.
اولی را میگویند: «تکوین» دومی را هم میگویند: «تشریع» در آفرینش نظم است. قرآن میفرماید: «وَ السَّماءَ رَفَعَها وَ وَضَعَ الْمیزانَ»(الرحمن/7) خدا آسمان را برافراشت. «وَ وَضَعَ الْمیزانَ» یعنی خدا یک توازن را در آسمانها قرار داده است. همین که امروز میگویند جاذبه و گریز از مرکز و اینها وجود دارد، یعنی این کرات «کُلٌّ فی فَلَکٍ یَسْبَحُونَ»(یس/40) یعنی هر ستارهای در مدارخود میچرخد. قرآن میفرماید: «لاَ الشَّمْسُ یَنْبَغی لَها أَنْ تُدْرِکَ الْقَمَرَ وَ لاَ اللَّیْلُ سابِقُ النَّهارِ وَ کُلٌّ فی فَلَکٍ یَسْبَحُونَ»(یس/40) نظام آفرینش طوری است که خورشید و ماه، هیچ وقت به هم نمیخورد. شب از روز جلو نمیافتد. شما چند روز دیگر وقتی میخواهی بگویی سال تحویل میشود، یعنی چه؟ میگویی در فلان ساعت و دقیقه سال تحویل میشود یعنی حرکت زمین به دور خورشید، تکمیل میشود. اگر نظم نباشد، حرکت زمین به دور خورشید را از کجا می گویی؟ شما 24 ساعت را چطور تنظیم میکنید؟