اصول و فروع دین
در این مقاله سعی بر این داریم تا به موضوع اصول دین فروع دین بپردازیم، و به این سوالات پاسخ دهیم که اصول و فروع دین چیست؟ شامل چه مواردی هستند و هر کدام از موارد را به اختصار توضیح دهیم.
از آنجایی که به دین اسلام برنامه ای جامع و کامل برای زندگی سعادتمندانه انسانهاست، دانستن اصول اولیه آن بسیار مهم است؛ زیرا اسلام بالاترین دین و برنامهای است که میتواند به طور جامع و کامل پاسخگویی رابطه انسان با خدا، رابطه انسان با خود و دیگر انسان ها، با محیط اطراف و زندگی فردی و اجتماعی باشد.
و از جمله آیین هایی است که برای تمام بخشهای زندگی بشر، یک برنامه کامل دارد.
اصول دین را نام ببرید
اصول دین به معنای اساسی ترین اعتقادات اسلامی است، که پایه و اساس دین اسلام است.
اصول دین به ترتیب شامل:
- توحید
- معاد
- نبوت
- امامت
- عدل
اصول دین چند است؟
از نظر همه ی مذهب های شیعه توحید، معاد، نبوت اصول دین اسلام هستند، اما در اصول دین شیعه امامت و عدل قرار داده شده است.
توضیح هر کدام را به اختصار در زیر قرار دادیم. (بر روی هر بخش کلیک کنید تا مطالب را مشاهده کنید.)
توحید به معنای اعتقاد به خداوند یکتا که خالق کل جهان است، یگانه بی همتاست و بر همه امور مخلوقات و جهان آگاه است. خداوند متعال بی نیاز از هر چیزی است و تمام موجودات و مخلوقات تحت اراده و فرمان او هستند.
ایمان به او، باعث ایجاد آرامش در انسان و آسودگی خاطر و دوری از گناهان می شود و همچنین باعث پیشرفت در زندگی است. بنابراین وظیفه ماست که در شناخت خداوند کوشا باشیم و بدانیم که اول و آخر اوست و در هر لحظه از زندگی مان به او نیازمند هستیم.
حال بعد از بحث اصول دین، به مبحث فروع دین می پردازیم.
این نکته را متذکر شویم که اصول دین بهایی، اصولی است انشعاب یافته از فرقه بابیه، و احکام دین بهاییت هیچ ارتباطی به اصول دین و فروع اسلام ندارد.
فروع دین
هیچ مسلمانی نمیتواند اصول دین را تقلید کند و آنها پایه و ریشه اساسی دین هستند، و انسانها باید از آن آگاهی داشته باشند.
فروع دین
فروع دین به معنای دستورات عملی و احکامی است که از طرف خداوند به پیامبر داده می شد، تا ایشان این دستورات را برای هدایت بشر به سوی سعادت دنیا و آخرت آموزش دهند.
در فروع دین که شامل احکام و دستورات است، اگر فرد مجتهد باشد، یعنی اینکه بتواند احکام الهی را از روی دلیل به دست بیاورد، به عقیده خود عمل می کند. و اگر مجتهد نباشد، باید از فردی مجتهد تقلید کند.
همانطور که فردی، در اموری که اطلاعی ندارد به متخصصان حوزه مربوطه رجوع می کند.
- نماز
- روزه
- خمس
- زکات
- حج
- جهاد
- امر به معروف
- نهی از منکر
- تولی
- تبری
تولی (دوستی با دوستان خدا)
تبری (دشمنی با دشمنان خدا)
مرحوم فیض کاشانی در مورد اصول و فروع دین می فرمودند:
اصول دین مانند درختی است که فروع دین ثمرات آن است.
همچنین در ادامه می فرمودند:
اشرف از میان این دو (علم و عمل) علم است. علم به منزله درخت و عبادت به منزله ثمره ی آن است
فروع دین از کجا به دست می آید؟
فروع دین را از قرآن، روایات پیامبر گرامی و امامان، عقل و اجماع به وسیله دانش فقه استخراج می کنند.
به فتوای مجتهدان یادگیری فروع دین از واجبات است. زیرا روزانه در زندگی خود با آنها سر و کار داریم.
در ادله اربعه که شامل قرآن، حدیث ،عقل و اجماع است، ممکن است سوال پیش بیاید که اجماع یعنی چه؟
اجماع در فروع دین و به زبان عربی به معنای اتفاق نظر اهل فن در مورد یک موضوع است.
اتفاق نظری که دلالت بر رأی امام معصوم علیه السلام داشته باشد؛ یعنی اینکه از اتفاق علما و فقها به دست بیاید که رأی اجماع شده شامل رأی معصوم باشد.