کار نوعی امانت است که به عهدهی کارفرما و یا کارمند گذاشته شده است
کارهای اداری و البته تمام کارها با پیگیری و تلاش جدی صورت میگیرد. باید به خواستها و مطالبات مردم رسیدگی کرد و آن را به نتیجه رساند. نظام اداری باید به گونهای باشد که مردم به راحتی و به سرعت به خواستههایشان برسند و از نظام اسلامی ناامید نشوند. رشوهگیری، رشوه دادن و...همه مانع از پیگیری میشود و دیگر کسی جدیّتی در کار نخواهد داشت.
حسن خلق همواره مایهی پیشرفت و رشد بوده است؛ از طریق اخلاق اداری میتوان منابع انسانی را مدیریت کرد و به اهداف اجتماعی، اختصاصی، سازمانی و... رسید.
یک نظام اداری، دارای ویژگیهایی چون کارآمدی منظم دانش گرا، سالم و عاری از فساد و کاغذ بازی پاسخگو و خدمتگزار است و این صفات به دست نمیآید مگر در سایهی رعایت اخلاق اداری و حسن خلق.
اخلاق اداری دارای ویژگیهای خاص است که از جمله آن میتوان به اصول زیر اشاره کرد:
خدمت به مردم
تمام ادارات یک وظیفهی اساسی دارند و آن خدمت به مردم و پاسخگو بودن به خواستهها و سؤالات اداری مردم است. این اصل از مهمترین اصول مدیریتی است و در جامعهای که ادارات پاسخگو نباشد، مردم بی اعتماد و ناامید میشوند. خدمتگزاری باید با اشتیاق و علاقه باشد و نه از روی منت و بی احترامی .
امام علی علیه السلام در عهدنامهی مالک اشتر اینگونه مینویسد: «بپرهیز که با نیکی خود بر مردمان منت گذاری یا آنچه را کردهای بزرگ بشماری یا آنان را وعدهای دهی و وعدهی خلاف آری که منت نهادن ارج نیکی را از بین میبرد و کار بزرگ شمردن نور حق را خاموش گرداند و خلاف وعده خشم خداوند و مردم را برانگیزد و خدای تعالی فرموده است: بزرگ دشمنی است نزد خدا که چیزی بگوید و انجام ندهد.»
پذیرش مسؤلیت
انسان والا و بزرگوار مسؤلیتی که به او محول شده را میپذیرد و سعی میکند که با اخلاقی انسانی و رفتاری صحیح عمل کند.
انسانی که مسئولیت پذیر نیست، کارش تباه و سست است؛ در هر شرایط شخص باید پاسخگو باشد و نمیتواند از مسئولیت خود شانه خالی کنند. حضرت علی علیه السلام، پیشوای اول شیعیان، در فرمانها و دستورالعملهای حکومتی و اداری خود پایبند بود و میفرمود: «آنچه میگویم در عهدهی خویش میدانم و خود آن را پایبندم.»
پیامبر میفرمایند: «کسی که توان انجام کاری را دارد، نباید از انجام آن طفره رود و خود را کنار بکشد.»(نهج الفصاحه ش897)
نظم و ترتیب
نظم دینی آراستگی و پرهیز از بینظمی است که از اصولیترین اخلاق اداری و مدیریت سازمانی است. امام علی علیه السلام میفرمایند: «هیچ عقلی مانند برنامه ریزی نیست.» (غررالحکم ص354)
و یا در حدیث دیگر میفرمایند: «در هر روز وظیفه و کار همان روز انجام بده؛ انضباط باعث رضایت مردم و ارباب رجوع در اداره میشود.»
امانتداری
کار نوعی امانت است که به عهدهی کارفرما و یا کارمند گذاشته شده است و او باید به بهترین شکل آن را انجام دهد تا بتواند رضایت خدا و خلق خدا را جلب کند. در اسلام امانتداری یکی از بهترین صفات معرفی شده است و انسانهای خائن به شدت مورد عتاب و سرزنش هستند، به طوری که در کتب اسلامی، امانتداری رأس اسلام و برترین صفات مؤمن تلقی شده است.
پیگیری
کارهای اداری و البته تمام کارها با پیگیری و تلاش جدی صورت میگیرد. باید به خواستها و مطالبات مردم رسیدگی کرد و آن را به نتیجه رساند. نظام اداری باید به گونهای باشد که مردم به راحتی و به سرعت به خواستههایشان برسند و از نظام اسلامی ناامید نشوند. رشوهگیری، رشوه دادن و ... همه مانع از پیگیری میشود و دیگر کسی جدیّتی در کار نخواهد داشت.
امام علی علیه السلام در نامهای به مالک اشتر میفرمایند: «بر تو کارهایی است که باید خود انجام دهی؛ از آن جمله پاسخ گفتن عاملان توست، آنجا که معاونانت درمانند و رساندن وظیفهی خود را نتوانند دیگر نیاز مردم را برآورند و در همان روز که بر تو عرضه دارند و یارانت در انجام دادن تقاضای آنان گرانی کنند و عذری آرند.»
حضرت علی علیه السلام در امر خلافت خود تمام کارها را به درستی و دقت پیگیری میکردند و از همه نیز اینگونه میخواستند؛ امام علی میفرمودند: «تمام شدن کارها به کامل کردن آنهاست.»
https://www.beytoote.com/religious/sundries/sample4-employee.html